گروه نرم‌افزاری تبیان
آرسن نئودرخواست مشاوره

آیین نامه تاسیس داروخانه 1405

آیین نامه تاسیس داروخانه 1405
فهرست مطالب
  1. آیین‌نامه تاسیس داروخانه‌ها؛ راهنمای کامل و به‌روز
  2. تعاریف و اختصارات (فصل اول)
  3. مجوز اولیه (موافقت اصولی) تاسیس داروخانه (فصل دوم)
  4. نحوه کسب امتیاز متقاضیان (ماده ۵)
  5. مجوز بهره‌برداری (پروانه تاسیس)
  6. ضوابط استقرار و فعالیت داروخانه (فصل سوم)
  7. وظایف موسس و مسئول فنی داروخانه (فصل چهارم)
  8. نظارت، ارزشیابی و برخورد با تخلفات (فصل پنجم)
  9. سایر مقررات (فصل ششم)
  10. الحاقیه ماده واحده به آیین‌نامه (ابلاغیه ۱۴۰۳/۰۵/۱۷)
  11. سوالات متداول
  12. جمع‌بندی

آیین‌نامه تاسیس داروخانه‌ها؛ راهنمای کامل و به‌روز

مصوب وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی — بر اساس ابلاغیه رسمی سازمان غذا و دارو

شماره ابلاغ: ۶۵۵/۱۱۷۲۳ | تاریخ ابلاغ: ۱۴۰۰/۰۳/۰۹ | تاریخ تصویب: ۱۴۰۰/۰۳/۰۸


تعاریف و اختصارات (فصل اول)

پیش از ورود به شرایط تاسیس داروخانه، آشنایی با اصطلاحات پایه‌ای این آیین‌نامه ضروری است. این تعاریف در ماده ۱ آیین‌نامه مشخص شده‌اند:

وزارت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

سازمان: سازمان غذا و دارو

اداره کل: اداره کل امور دارو و مواد تحت کنترل

دانشگاه: معاونت/مدیریت غذا و دارو دانشگاه یا دانشکده علوم پزشکی که داروخانه زیر پوشش آن فعالیت می‌کند

کمیسیون قانونی مرکز: کمیسیون تشخیص امور داروخانه‌ها و شرکت‌های توزیع‌کننده دارو (موضوع ماده ۲۰ قانون مقررات امور پزشکی و دارویی)، مستقر در سازمان غذا و دارو

کمیسیون قانونی دانشگاه: همان کمیسیون، مستقر در دانشگاه مربوطه

ضوابط: ضوابط ابلاغی به شماره ۶۶۵/۱۲۲۱۶۱ مورخ ۱۳۹۵/۰۸/۰۵ و اصلاحات و الحاقات بعدی آن

موسس: داروسازی که صلاحیت وی تایید کمیسیون قانونی دانشگاه را گرفته و گواهی تشخیص صلاحیت حرفه‌ای تاسیس و مجوز بهره‌برداری (پروانه تاسیس) دریافت کرده است

مسئول فنی: داروسازی که پس از تایید کمیسیون قانونی دانشگاه، گواهی صلاحیت حرفه‌ای مسئولیت فنی و پروانه مسئول فنی را از دانشگاه دریافت کرده است

فرآورده‌های سلامت‌محور: دارو، فرآورده‌های بیولوژیک، واکسن، فرآورده‌های سلول‌درمانی، شیرخشک، مکمل‌های تغذیه‌ای و ورزشی، غذای کمکی شیرخواران، تجهیزات و ملزومات پزشکی، فرآورده‌های آرایشی‌بهداشتی، طبیعی و سنتی، داروهای ترکیبی و ملزومات دارویی — همگی باید دارای مجوز و شناسه کنترل اصالت باشند

داروخانه: موسسه پزشکی که با مجوز کمیسیون قانونی و با مسئول فنی واجد شرایط، به عرضه فرآورده‌های سلامت‌محور و ارائه خدمات دارویی می‌پردازد

استاندارد خدمت: قواعد و ویژگی‌های فنی ارائه خدمت داروسازان که با تایید کمیسیون قانونی مرکز ابلاغ می‌شود

نظام سطح‌بندی خدمات دارویی: مقرراتی برای توزیع عادلانه خدمات دارویی و جلوگیری از تجمیع داروخانه‌ها در مناطق خاص

داروساز: فارغ‌التحصیل کارشناسی یا بالاتر از دانشکده داروسازی معتبر مورد تایید وزارت

بخش مراقبت دارویی بیمارستان: بخشی که مدیریت تامین، نگهداری و مصرف فرآورده‌های سلامت‌محور را از طریق داروسازان بالینی بر عهده دارد

ناظر دارو و تجهیزات بیمارستان: داروسازی که از سوی معاونت غذا و داروی دانشگاه، نظارت بر فرآیند دارویی بیمارستان را بر عهده دارد


مجوز اولیه (موافقت اصولی) تاسیس داروخانه (فصل دوم)

دانشگاه موظف است مدارک متقاضیان را دریافت و در کمیسیون قانونی دانشگاه بررسی کند. در صورت احراز شرایط، گواهی صلاحیت حرفه‌ای و مجوز اولیه صادر می‌شود و پس از طی مراحل قانونی، پروانه تاسیس نیز صادر خواهد شد (ماده ۲).

شرایط عمومی متقاضی تاسیس (ماده ۳)

  • 🇮🇷 تابعیت جمهوری اسلامی ایران
  • 📜 تدین به یکی از ادیان رسمی مندرج در قانون اساسی
  • 🎓 دانشنامه داروسازی از دانشکده معتبر داخلی یا خارجی مورد تایید وزارت (کارشناسی یا بالاتر)
  • 📚 پذیرفته‌شدن در دوره آموزشی قوانین و مقررات دارویی
  • ✍️ تعهد کتبی محضری بر رعایت کلیه قوانین، مقررات و التزام عملی به آنها
  • 📍 اقامت در ناحیه جغرافیایی محل تاسیس طبق ضوابط
  • 🪖 کارت پایان خدمت وظیفه عمومی یا معافیت (برای آقایان) یا گواهی اشتغال کادر نیروهای مسلح
  • 💻 تکمیل دقیق فرم تقاضای تاسیس داروخانه در سامانه مربوطه
  • ✅ گواهی عدم سوء پیشینه کیفری موثر
  • ✅ گواهی عدم اعتیاد به مواد مخدر و روان‌گردان
  • 🗂️ بارگذاری تصویر مدارک و اوراق هویتی (شناسنامه، کارت ملی، مدرک تحصیلی معتبر و سایر موارد) در سامانه مربوطه

⚠️ تبصره‌های ماده ۳: برای هر داروساز همزمان فقط یک پروانه (اعم از داروخانه یا سایر موسسات پزشکی) قابل صدور است؛ متقاضیان مقیم خارج از کشور مجاز به تاسیس داروخانه نیستند؛ داروخانه‌هایی که تاکنون موسس غیر داروساز داشته‌اند می‌توانند مانند سایر داروخانه‌ها به فعالیت خود ادامه دهند.

جدول شماره ۱ — حداقل امتیاز لازم برای مجوز اولیه (ماده ۴)

شهر

حداقل امتیاز لازم

تهران

۲۷۰۰

شهرهای با جمعیت بیش از یک میلیون نفر

۲۶۰۰

شهرهای با جمعیت ۵۰۰ هزار تا یک میلیون نفر

۲۴۵۰

شهرهای با جمعیت ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار نفر

۲۳۵۰

شهرهای با جمعیت ۱۰۰ تا ۳۰۰ هزار نفر

۲۲۰۰

شهرهای با جمعیت ۵۰ تا ۱۰۰ هزار نفر

۲۱۰۰

مناطق با جمعیت کمتر از ۵۰ هزار نفر

۲۰۰۰

⚠️ تبصره‌های ماده ۴: ملاک جمعیت، استعلام از مراجع قانونی مرتبط است. در مناطق نیازمند بدون متقاضی واجد شرایط، از طریق فراخوان عمومی و با حداقل امتیاز ۲۰۰۰ مجوز صادر می‌شود (غیرقابل جابه‌جایی به خارج از منطقه اولیه). در مناطق محروم، تاسیس داروخانه در حین خدمت نظام وظیفه بلامانع است. داروساز یا دکترای تخصصی با پایه داروسازی و حداقل ۱۵ سال سابقه کار مرتبط داخل کشور و بدون سابقه تاسیس قبلی، می‌تواند فارغ از حداقل امتیاز، مجوز اولیه دریافت کند (فقط یک‌بار قابل استفاده و غیرقابل انتقال).


نحوه کسب امتیاز متقاضیان (ماده ۵)

جدول شماره ۲ — امتیاز مدرک تحصیلی

مدرک تحصیلی مورد تایید

امتیاز

مدرک کارشناسی داروسازی

۱۶۰۰

مدرک کارشناسی ارشد داروسازی

۱۷۵۰

مدرک دکترای عمومی داروسازی

۲۰۰۰

مدرک دکترای تخصصی (PhD) با پایه داروسازی

۲۲۰۰

۲) امتیاز سابقه اشتغال

کسب امتیاز سابقه اشتغال فقط برای حرف مرتبط با داروسازی، پس از فراغت از تحصیل متقاضی و به شرط اشتغال در داخل کشور، با ارائه یکی از مدارک زیر میسر است:

  • ✓ گواهی اشتغال به مسئولیت فنی داروخانه با تایید دانشگاه
  • ✓ گواهی اشتغال به حرفه مرتبط همراه با حکم کارگزینی استخدام یا تاییدیه بیمه تامین اجتماعی
  • ✓ گواهی طرح خدمت الزام، پیام‌آوران بهشت و طرح تامین نیروی انسانی داروسازان
  • ✓ گواهی از اداره نظام وظیفه عمومی یا کارت پایان خدمت پس از فارغ‌التحصیلی

⚠️ سوابق اشتغال در حین تحصیل محاسبه نمی‌شود، اما سوابق بین دو مقطع تحصیلی قابل محاسبه است. در اشتغال هم‌زمان چند محل، فقط امتیاز بیشتر محاسبه می‌شود.

۳) امتیاز بومی بودن

بومی بودن در استان ۵۰ امتیاز و در شهرستان مورد تقاضا ۱۰۰ امتیاز محاسبه می‌شود (حداکثر مجموع ۱۵۰ امتیاز). ملاک بومی بودن، تولد در محل یا ۵ سال سابقه کار پیوسته پس از فارغ‌التحصیلی، یا حداقل ۵ سال تحصیل پیوسته در استان مورد تقاضاست.

۴) امتیازات ویژه ایثارگران

اعطای این امتیازات منوط به داروساز بودن متقاضی است و تنها برای یک‌بار تاسیس یا انتقال داروخانه در کل کشور قابل استفاده خواهد بود:

  • 🎖️ رزمندگان: به ازای هر روز حضور در جبهه، ۰.۳۳ امتیاز (از ۱۳۵۹/۰۶/۳۱ تا ۱۳۶۷/۰۶/۳۱)
  • 🎖️ جانباز زیر ۵۰٪ یا آزاده معادل، فرزند/همسر جانباز زیر ۷۰٪: تا ۲۵٪ جانبازی معادل ۵۰ امتیاز و به ازای هر ۵٪ افزایش، ۳۰ امتیاز بیشتر
  • 🎖️ جانباز ۵۰٪ و بالاتر، فرزند/همسر جانباز ۷۰٪ و بالاتر، همسر/پدر/مادر/فرزند شهید: با بومی بودن استان و شهرستان و کسب حداقل ۲۰۰۰ امتیاز، یک‌بار در کل کشور مجوز اولیه اعطا می‌شود

۵) امتیازات ویژه اعضای هیات علمی

در مناطق کم‌برخوردار با مشکل جذب هیات علمی داروسازی، پس از ۳ سال خدمت تمام‌وقت و معرفی از سوی دانشکده و تایید معاونت غذا و دارو، کمیسیون قانونی دانشگاه می‌تواند ۱۰٪ به امتیازات کسب‌شده متقاضی (به‌جز امتیاز مدرک تحصیلی) اضافه کند. در این حالت داروخانه تا ۵ سال غیرقابل انتقال خواهد بود و در صورت اتمام همکاری موسس با دانشکده در این مدت، مجوز داروخانه باطل می‌شود.


مجوز بهره‌برداری (پروانه تاسیس)

جدول شماره ۳ — حداقلامتیاز لازم برای مجوز بهره‌برداری (ماده ۶)

شهر

حداقل امتیاز لازم

تهران

۱۸۰۰

شهرهای با جمعیت بیش از ۱ میلیون نفر

۱۷۵۰

شهرهای با جمعیت ۵۰۰ هزار تا ۱ میلیون نفر

۱۷۰۰

شهرهای با جمعیت ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار نفر

۱۶۰۰

شهرهای با جمعیت ۱۰۰ تا ۳۰۰ هزار نفر

۱۵۰۰

شهرهای با جمعیت ۵۰ تا ۱۰۰ هزار نفر

۱۴۵۰

مناطق با جمعیت کمتر از ۵۰ هزار نفر

۱۴۰۰

امتیاز متقاضی برای صدور مجوز بهره‌برداری برابر است با جمع امتیازات باقیمانده متقاضی (حاصل از کسر حداقل امتیازات لازم ماده ۴ از امتیاز اخذشده طبق ماده ۵) به‌علاوه امتیازات کسب‌شده از جدول محل (ماده ۷):

جدول شماره ۴ — نحوه کسب امتیازات محل

ملاک اعطای امتیاز

معیار سنجش

امتیاز

فاصله محل پیشنهادی با نزدیک‌ترین داروخانه دایر

عدم رعایت فاصله معیار

۰

رعایت نصف فاصله معیار

۲۵۰

رعایت فاصله معیار

۵۰۰

رعایت دو برابر فاصله معیار

۷۵۰

مساحت محل پیشنهادی براساس مساحت معیار

رعایت مساحت معیار (الزامی)

۲۵۰

رعایت دو برابر مساحت معیار

۵۰۰

ایجاد اتاق مستقل مشاوره دارویی

حداقل ۲ متر مربع (الزامی)

۱۰۰

حداقل ۴ متر مربع

۲۰۰

حداقل ۸ متر مربع

۳۰۰

معرفی انبار استاندارد براساس اصول GSP

فاصله بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ متری داروخانه

۰

فاصله کمتر از ۱۰۰ متری داروخانه

۱۰۰

انبار مستقل در ساختمان محل استقرار داروخانه

۲۰۰

سایر موارد (با تایید دانشگاه)

امکان ثبت امضای الکترونیک مسئول فنی هنگام تحویل نسخه (الزامی پس از آماده‌سازی بسترهای فنی)

۲۰۰

امکان ثبت اثر انگشت مسئول فنی هنگام تحویل نسخه (الزامی پس از آماده‌سازی بسترهای فنی)

۱۰۰

فراهم کردن محل مناسب انتظار بیمار

۱۰۰

فراهم کردن امکان پارکینگ مناسب برای مراجعین

۱۰۰

تامین آسانسور/بالابر ویلچر/تسهیلات مناسب برای جانبازان و معلولین

۱۰۰

تفکیک رنگ روپوش مسئول فنی (سفید) از سایر کارکنان (سبز یا آبی) — الزامی

۱۰۰

نصب دوربین‌های مداربسته با قابلیت ضبط تصاویر حداقل یک ماه

۱۰۰

ایجاد امکان نوبت‌دهی مکانیزه در داروخانه

۵۰

ایجاد امکانات لازم برای کنترل و پایش اصالت دارو توسط مراجعین

۵۰

جدول شماره ۵ — فاصله معیار بین داروخانه‌ها

شهر / روستا

فاصله معیار برای اخذ امتیاز

شهرهای با جمعیت بیش از یک میلیون نفر

۲۰۰ متر

شهرهای با جمعیت ۵۰۰ هزار تا یک میلیون نفر

۱۵۰ متر

شهرهای با جمعیت ۲۵۰ تا ۵۰۰ هزار نفر

۱۰۰ متر

شهرهای تا جمعیت ۲۵۰ هزار نفر و روستاها

۵۰ متر

احتساب فاصله داروخانه‌ها از یکدیگر، از وسط درب ورودی اصلی داروخانه مبدا تا وسط درب ورودی اصلی داروخانه جدید، از کوتاه‌ترین مسیر عبور پیاده بر اساس عرف محل (با نظر دانشگاه) خواهد بود و هیچ درصد اغماضی ندارد.

جدول شماره ۶ — مساحت کف داروخانه

شهر/روستا

نوع فعالیت داروخانه

مساحت معیار

شهرها

نیمه‌وقت و روزانه

۳۰ متر مربع

شهرها

شبانه‌روزی

۴۵ متر مربع

روستاها

نیمه‌وقت و روزانه

۲۰ متر مربع

روستاها

شبانه‌روزی

۳۰ متر مربع

⚠️ شرایط ایجادشده برای کسب این امتیازات باید در طول زمان فعالیت داروخانه، همواره و مستمر وجود داشته باشد. در کلیه داروخانه‌ها فضای مشاوره دارویی باید تفکیک و مجزا باشد. حداکثر فاصله مجاز انبار مجزا تا داروخانه ۲۰۰ متر است. تابلو سردرب و نام‌گذاری داروخانه باید فقط به نام موسس و فاقد هرگونه علائم تبلیغاتی باشد.

مهلت بهره‌برداری از مجوز اولیه در روستاها حداکثر ۳ ماه و در شهرها حداکثر ۶ ماه است؛ امکان تمدید فقط یک‌بار وجود دارد (ماده ۸). چند داروساز با تجمیع امتیاز (هرکدام حداقل ۲۰۰۰ امتیاز) می‌توانند مشترکا یک مجوز با نام همه موسسین دریافت کنند (ماده ۹). صدور مجوز برای دستگاه‌های دولتی و نظامی فقط در بیمارستان‌های وابسته مجاز است؛ در مراکز غیر بیمارستانی نظامی/انتظامی/تامین اجتماعی/هلال‌احمر با تخفیف ۱۰۰ تا ۳۰۰ امتیاز امکان‌پذیر است (ماده ۱۰). به ازای هر ۱۰۰ تخت بیمارستانی، یک داروساز بیمارستانی و به ازای هر ۲۰۰ تخت، یک متخصص داروسازی بالینی و یک ناظر دارو لازم است (ماده ۱۲). مدت اعتبار گواهی صلاحیت حرفه‌ای تاسیس و مجوز بهره‌برداری (پروانه تاسیس)، ۵ سال است (ماده ۱۳).


ضوابط استقرار و فعالیت داروخانه (فصل سوم)

ساعات فعالیت (ماده ۱۵)

حداکثر ساعات کار موظف داروخانه‌های روزانه تمام‌وقت ۱۲ ساعت و نیمه‌وقت ۶ ساعت، بین ساعت ۸ صبح تا ۲۲ شب است. حضور فعال مسئول فنی در تمام ساعات فعالیت الزامی است و هرگونه نسخه‌پیچی یا ارائه دارو در غیاب او تخلف محسوب می‌شود.

تعطیلی داروخانه (ماده ۱۶)

داروخانه با اطلاع قبلی و مجوز دانشگاه (بدون نیاز به تایید کمیسیون قانونی) می‌تواند حداکثر ۳ ماه تعطیل باشد، به‌شرط اینکه تنها داروخانه فعال شهر یا روستا نباشد. تعطیلی بیشتر از این مدت نیازمند تصمیم کمیسیون قانونی دانشگاه است.

تغییر مکان و انتقال پروانه (مواد ۱۷ و ۱۸)

شروع فعالیت یا تغییر مکان داروخانه فقط با موافقت کمیسیون قانونی دانشگاه و ابلاغ کتبی مجاز است. انتقال پروانه به شخص دیگر تا یک سال پس از تاریخ صدور مجوز بهره‌برداری امکان‌پذیر نخواهد بود؛ موسس جدید باید حداقل ۸۰٪ حداقل امتیازات لازم (حداقل ۲۰۰۰ امتیاز) را داشته باشد و قرارداد انتقال باید به تایید انجمن داروسازان محل برسد.

ناتوانی موقت یا فوت موسس (مواد ۱۹ و ۲۰)

هرگاه موسس داروخانه حداکثر تا یک سال قادر به انجام وظایف خود نباشد، می‌تواند داروساز واجد شرایط دیگری را طبق ضوابط به دانشگاه معرفی کند تا انجام وظایف قانونی موسس را بر عهده گیرد؛ این اقدام رافع مسئولیت موسس نخواهد بود. در مواردی که موسس یا یکی از موسسین فوت شود، به وراث قانونی حداکثر ۱۸ ماه مهلت داده می‌شود که داروخانه را طبق ضوابط به فرد یا افراد واجد شرایط منتقل نمایند؛ در این مدت مسئول فنی می‌تواند داروخانه را اداره کند. پس از انقضای مهلت مقرر، داروخانه تعطیل و در صورتی که پس از ۲۴ ماه از تاریخ فوت اقدام به انتقال نشود، پروانه تاسیس فاقد اعتبار قانونی خواهد بود، مگر آنکه مجموع امتیاز موسسین باقیمانده به حداقل مورد نیاز رسیده باشد. وراث مکلفند فوت موسس را بلافاصله به اطلاع دانشگاه برسانند.

آیین نامه تاسیس داروخانه 1405

وظایف موسس و مسئول فنی داروخانه (فصل چهارم)

وظایف موسس (ماده ۲۱)

  • ✓ اشراف کامل بر کلیه امور داروخانه (ضمن رعایت شرح اختیارات و وظایف مسئول فنی)
  • ✓ التزام عملی و نظارت بر رعایت شئونات اسلامی، قانونی، اخلاقی و حرفه‌ای در داروخانه
  • ✓ تدارک و تمهیدات لازم برای فعالیت بهینه داروخانه، ضمن اجرای نظریات و پیشنهادات نظارتی و بهداشتی مسئول فنی
  • ✓ برنامه‌ریزی و ایجاد امکانات لازم برای آموزش‌های مدون مسئول فنی داروخانه براساس ضوابط
  • ✓ تهیه بانک‌های اطلاعاتی به‌روز و برخط برای دسترسی مسئول فنی
  • ✓ تامین و تدارک فرآورده‌های سلامت‌محور مجاز از طریق شرکت‌های پخش مورد تایید وزارت و با نظارت مسئول فنی
  • ✓ تامین کادر فنی و خدماتی واجد شرایط داروخانه طبق ضوابط
  • ✓ رعایت نظافت و بهداشت عمومی داروخانه
  • ✓ اجرا و رعایت کلیه مقررات، ضوابط، دستورالعمل‌ها و تذکرات دانشگاه و ابلاغ آنها به کارکنان داروخانه
  • ✓ تامین لباس کار به رنگ مناسب مطابق این آیین‌نامه
  • ✓ پرداخت به‌موقع حقوق و مزایای مسئول فنی و کارکنان طبق قرارداد و قوانین مربوطه از جمله قانون کار
  • ✓ همکاری با بازرسین دانشگاه و سازمان
  • ✓ افتتاح حساب بانکی چک به نام خود برای شرکت‌های پخش فرآورده‌های سلامت‌محور و اعلام آن به شرکت‌ها، سازمان و سازمان بیمه‌گر
  • ✓ رفع نواقص و مشکلات ابلاغی از سوی دانشگاه یا سازمان
  • ✓ دریافت کد از سامانه‌های اعلام‌شده توسط سازمان برای داروخانه
  • ✓ اجرای ضوابط اعلامی سازمان و همکاری در ثبت اطلاعات در سامانه‌های الکترونیک از جمله TTAC
  • ✓ آماده‌سازی امکان ارائه خدمات سلامت توسط داروساز، مطابق سند جامع خدمات سلامت در داروخانه‌های ایران
  • ✓ رعایت ضوابط امنیتی، ایمنی، اطفای حریق، مقررات ساختمانی و آسانسور و اخذ مجوزهای لازم
  • ✓ پرداخت تعرفه‌های ابلاغی از سوی سازمان با رعایت مقررات مربوط
  • ✓ سایر موارد ابلاغی در ضوابط

وظایف مسئول فنی داروخانه (ماده ۲۲)

مسئول فنی، علاوه بر التزام به قوانین و مقررات و ضوابط علمی و حرفه‌ای و پذیرفتن مسئولیت کلیه امور فنی داروخانه، موظف به موارد زیر است:

  • ✓ حضور فعال در تمام ساعات فعالیت داروخانه با پوشش و پلاک مشخصات قابل‌رویت
  • ✓ تطبیق داروهای تحویلی با نسخه پزشک پس از بررسی نسخه طبق مقررات
  • ✓ عدم عرضه دارو بدون نسخه (همراه با رعایت اصول علمی)
  • ✓ نظارت بر ثبت و مستندسازی اطلاعات داروهای مشخص‌شده در سامانه TTAC
  • ✓ التزام به رفتار حرفه‌ای و رعایت اخلاق داروسازی و شئون اسلامی و قانونی
  • ✓ نظارت بر اصالت کلیه اقلام سلامت‌محور عرضه‌شده در داروخانه
  • ✓ پیشگیری از عرضه اقلام قاچاق، تقلبی یا غیرمجاز در داروخانه
  • ✓ نظارت بر تامین فرآورده‌های سلامت‌محور موجود از زنجیره قانونی تامین آنها
  • ✓ همکاری با پزشک معالج در صورت نیاز به تغییر در نسخه تجویزی
  • ✓ بررسی و شناسایی و جداسازی اقلام غیرقابل فروش
  • ✓ گزارش هرگونه تخلف کشف یا مشاهده‌شده به مراجع قانونی

خدمات قابل ارائه توسط مسئول فنی (ماده ۲۲، بند ب)

  • 💊 ساخت، ترکیب و آماده‌سازی داروها با رعایت اصول علمی داروسازی
  • 🗣️ ارائه مشاوره دارویی در سطح خصوصی با رعایت استانداردهای علمی و اخلاقی
  • 📈 افزایش آگاهی بیماران و تیم سلامت درباره داروهای نوین و تجهیزات پزشکی
  • 🧾 ارائه آموزش‌های لازم در خصوص عوامل خطر و بیماری در راستای اصلاح سبک زندگی
  • 📋 پیگیری و پایش برنامه دارویی بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن (compliance)
  • 💉 تزریق واکسن‌های قابل ارائه در داروخانه طبق مجوزها و دستورالعمل‌ها
  • 🩺 عرضه تست‌های تشخیصی سریع قابل ارائه در داروخانه
  • 📦 انجام بسته‌بندی مجدد و درج اطلاعات دارو در بسته‌بندی جدید طبق مقررات

⚠️ مسئول فنی نمی‌تواند مسئولیت فنی بیش از یک موسسه پزشکی یا دارویی را هم‌زمان بر عهده داشته باشد؛ حداکثر ساعت کار مسئول فنی، دوازده ساعت در شبانه‌روز است (ماده ۲۳).


نظارت، ارزشیابی و برخورد با تخلفات (فصل پنجم)

طبق ماده ۲۴، نظارت، ارزشیابی و بازرسی عملکرد داروخانه‌ها توسط سازمان، معاونت‌های غذا و دارو و نهادهای ذی‌ربط بر اساس ضوابط انجام می‌شود. موسسین و مسئولین فنی موظف به همکاری کامل با بازرسان هستند.

جدول تنبیهات موضوع ماده ۲۵ (بر حسب شدت تخلف)

ردیف

نوع تنبیه

۱

تذکر شفاهی با قید در گزارش بازرسی

۲

اخطار کتبی با درج در پرونده داروخانه

۳

خروج از فهرست داروخانه‌های منتخب

۴

تغییر نحوه فعالیت داروخانه از شبانه‌روزی به روزانه یا نیمه‌وقت

۵

کسر ۲۰ تا ۵۰ درصد امتیاز کارکرد یک‌سال مسئول فنی

۶

کسر ۵۰ تا ۲۰۰ امتیاز از نمره ارزشیابی سالانه داروخانه

۷

قطع کامل سهمیه دارویی به مدت یک تا سه ماه

۸

پیشنهاد لغو قرارداد به سازمان‌های بیمه‌گر

۹

تعلیق گواهی تشخیص صلاحیت مسئول فنی به مدت یک تا سه ماه

۱۰

ابطال گواهی تشخیص صلاحیت مسئولیت فنی

۱۱

تعلیق پروانه مسئولیت فنی به مدت یک تا سه ماه

۱۲

ابطال پروانه مسئولیت فنی

۱۳

تعلیق گواهی تشخیص صلاحیت موسس به مدت یک تا سه ماه

۱۴

ابطال گواهی تشخیص صلاحیت تاسیس

۱۵

تعلیق مجوز بهره‌برداری (پروانه تاسیس) به مدت یک تا سه ماه

۱۶

ابطال مجوز بهره‌برداری (پروانه تاسیس)

۱۷

معرفی به سازمان تعزیرات حکومتی (پس از تایید کمیسیون)

۱۸

معرفی به مراجع قضایی ذی‌صلاح بر اساس قوانین و مقررات

بندهای ۵ تا ۷ و ۹ تا ۱۶ نیازمند تایید کمیسیون قانونی دانشگاه هستند. در صورت تعلیق موقت گواهی صلاحیت حرفه‌ای تاسیس، فعالیت داروخانه به‌طور موقت تعطیل و امکان انتقال داروخانه به شخص دیگر واجد شرایط وجود نخواهد داشت.


سایر مقررات (فصل ششم)

  • ✓ دریافت تعرفه خدمات دارویی توسط داروخانه‌ها فقط در صورت اتصال به سامانه پایش (کنترل اصالت و ردگیری دارو / تیتک) مجاز است (ماده ۲۶)
  • ✓ داروخانه‌های موظف از طریق سامانه‌های مربوطه، ضمن استعلام، احراز اصالت فرآورده‌های سلامت‌محور را طبق قانون و ضوابط قبل از ارائه به بیمار انجام دهند (ماده ۲۷)
  • ✓ داروخانه‌ها باید فرآورده‌های غیرقابل‌مصرف تعیین‌شده را در مدت اعلام‌شده به سازمان جمع‌آوری و عودت نمایند و از عرضه و فروش آنها خودداری کنند (ماده ۲۸)
  • ✓ عرضه فرآورده‌های سلامت‌محور از طریق اینترنت، فقط در صورت تطابق با ضوابط مربوطه بلامانع است (ماده ۲۹)
  • ✓ عرضه داروهای آگونیست مخدر در داروخانه‌ها، در صورت تطابق با ضوابط مربوطه بلامانع است (ماده ۳۰)
  • ✓ در موارد خاص و اضطراری که پیش‌بینی لازم در این آیین‌نامه صورت نگرفته، با نظر کمیسیون قانونی دانشگاه (در حوزه خود) یا کمیسیون قانونی مرکز (برای کل کشور) و در صورت اتفاق‌آرا، تصمیم‌گیری خواهد شد (ماده ۳۱)
  • ✓ هرگونه اصلاح یا الحاق به این آیین‌نامه، با پیشنهاد سازمان و تصویب وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ممکن خواهد بود (ماده ۳۲)

الحاقیه ماده واحده به آیین‌نامه (ابلاغیه ۱۴۰۳/۰۵/۱۷)

شماره ابلاغ: ۶۵۵/۴۸۶۹۵ | تاریخ ابلاغ: ۱۴۰۳/۰۵/۱۷ | تاریخ رأی کمیسیون مرکز: ۱۴۰۳/۰۴/۱۹

پس از ابلاغ آیین‌نامه، سازمان غذا و دارو طی ابلاغیه‌ای با موضوع «الحاق ماده واحده به ضابطه تأسیس، ارائه خدمات و اداره داروخانه‌ها»، رأی کمیسیون مرکز (ماده ۲۰) را به معاونت‌های غذا و دارو دانشگاه‌ها/دانشکده‌های علوم پزشکی، خدمات بهداشتی و درمانی سراسر کشور ابلاغ کرد. این ابلاغیه در اجرای دادنامه شماره ۷۹۱۱۶۷ مورخ ۱۴۰۲/۰۳/۳۰ هیات عمومی دیوان عدالت اداری مبنی بر «ابطال درج محدودیت مقرر در جزء ۸ ماده ۱ آیین‌نامه تأسیس، ارائه خدمات و اداره داروخانه‌ها مصوب ۱۴۰۰/۰۳/۰۸ وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی» و به منظور تعیین تکلیف متقاضیان، موضوع مطرح‌شده در کمیسیون قانونی ماده (۲۰) مرکز به تاریخ ۱۴۰۳/۰۴/۱۹ و جهت وحدت عمل در معاونت/مدیریت غذا و دارو دانشگاه‌های علوم پزشکی سراسر کشور صادر شده است.

ماده واحده — امتیاز مدرک تحصیلی جهت بررسی صلاحیت برای دریافت موافقت اصولی

امتیاز مدرک تحصیلی جهت بررسی صلاحیت به منظور دریافت موافقت اصولی تاسیس داروخانه، به شرح جدول زیر است:

ردیف

مدرک تحصیلی

امتیاز

۱

مدرک دیپلم

۵۰۰ امتیاز

۲

مدرک دانشگاهی در رشته‌های غیر علوم پزشکی

۶۰۰ امتیاز

۳

مدرک کاردانی و کارشناسی در رشته‌های علوم پزشکی

۸۰۰ امتیاز

۴

مدرک کارشناسی ارشد و بالاتر در رشته‌های علوم پزشکی

۱۰۰۰ امتیاز

⚠️ تبصره ۱: ملاک عمل در خصوص اصالت مدارک اشاره‌شده در جدول فوق، تاییدیه تحصیلی از وزارت مربوطه است.
⚠️ تبصره ۲: امتیاز اشتغال متقاضیان فوق، پس از ارائه گواهی از داروخانه محل اشتغال و شعبه سازمان تامین اجتماعی محل مبنی بر خدمت در داروخانه و تایید دانشگاه مربوطه، بر اساس «جدول ضریب محرومیت محل خدمت مشمولان قانون مربوط به خدمت پزشکان و پیراپزشکان» برای آن محل، به میزان یک‌سوم محاسبه می‌شود.
⚠️ تبصره ۳: متقاضیان موضوع این ماده واحده مجاز به ثبت درخواست تحت عنوان ماده (۹) و تبصره (۴) ماده (۴) آیین‌نامه تاسیس، ارائه خدمات و اداره داروخانه‌ها نیستند.
⚠️ تبصره ۴: مفاد جدول شماره (۲) ماده (۵) آیین‌نامه تاسیس، ارائه خدمات و اداره داروخانه‌ها به قوت خود باقی است.

این ابلاغیه با امضای دکتر سیدحیدر محمدی، معاون وزیر و رئیس سازمان غذا و دارو، صادر شده است.

🚫 توجه: این مقاله بر اساس متن رسمی آیین‌نامه تاسیس، ارایه خدمات و اداره داروخانه‌ها (۳۲ ماده، مصوب ۱۴۰۰/۰۳/۰۸ وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و ابلاغ‌شده طی نامه شماره ۶۵۵/۱۱۷۲۳ مورخ ۱۴۰۰/۰۳/۰۹ سازمان غذا و دارو) تنظیم شده است. پیش از هرگونه اقدام برای تاسیس داروخانه، از آخرین نسخه ابلاغیه و اصلاحات احتمالی بعدی آن در دانشگاه علوم پزشکی محل یا سامانه رسمی سازمان غذا و دارو (fda.gov.ir) اطمینان حاصل کنید.


سوالات متداول

حداقل امتیاز لازم برای تاسیس داروخانه در تهران چقدر است؟

برای مجوز اولیه (موافقت اصولی) در تهران، حداقل ۲۷۰۰ امتیاز و برای مجوز بهره‌برداری (پروانه تاسیس)، حداقل ۱۸۰۰ امتیاز لازم است.

مدرک دکترای عمومی داروسازی چند امتیاز دارد؟

مدرک دکترای عمومی داروسازی ۲۰۰۰ امتیاز و دکترای تخصصی (PhD) با پایه داروسازی، ۲۲۰۰ امتیاز محاسبه می‌شود.

فاصله معیار بین دو داروخانه در تهران و کلان‌شهرها چقدر است؟

در شهرهای با جمعیت بیش از یک میلیون نفر (از جمله تهران)، فاصله معیار برای کسب امتیاز کامل، ۲۰۰ متر است.

مدت اعتبار پروانه تاسیس داروخانه چقدر است؟

مدت اعتبار گواهی صلاحیت حرفه‌ای تاسیس و مجوز بهره‌برداری (پروانه تاسیس)، ۵ سال است.

در صورت فوت موسس داروخانه، وراث چقدر مهلت دارند؟

طبق ماده ۲۰ آیین‌نامه، وراث قانونی حداکثر ۱۸ ماه مهلت دارند داروخانه را به فرد یا افراد واجد شرایط منتقل کنند.


جمع‌بندی

تاسیس داروخانه مسیری قانونی و چندمرحله‌ای است که با اخذ گواهی صلاحیت حرفه‌ای آغاز می‌شود، با کسب امتیاز لازم برای مجوز اولیه و سپس مجوز بهره‌برداری ادامه می‌یابد، و پس از آن نیز موسس و مسئول فنی داروخانه موظف به رعایت وظایف قانونی مشخص‌شده در آیین‌نامه خواهند بود. آشنایی دقیق با جداول امتیازبندی، تبصره‌ها، ضوابط استقرار و جدول تخلفات، مهم‌ترین عامل موفقیت و تداوم فعالیت قانونی داروخانه است.

📥 برای دسترسی به متن کامل و رسمی آیین‌نامه تاسیس، کلیک کنید.

برای دانلود الحاقیه ۱۴۰۳ کلیک کنید.

اولین قدم بعد از تاسیس داروخانه، انتخاب نرم‌افزار داروخانه است. برای دریافت مشاوره رایگان با شماره ۰۴۴۳۱۸۰۱ داخلی ۲ تماس بگیرید.

تاسیس داروخانه