فرم بازرسی داروخانه ۱۴۰۵
8 دقیقه مطالعه
فرم بازرسی داروخانه ۱۴۰۵
راهنمای کامل ۳۵ آیتم ارزیابی، الزامات قانونی، و دانلود رایگان فرم رسمی
📅 بهروز ۱۴۰۵
✅ ۳۵ آیتم بازرسی
⏱ زمان مطالعه: ۸ دقیقه
📋 فهرست مطالب
بخش اول معرفی و هدف بازرسی داروخانهها
بازرسی دورهای داروخانهها یکی از مهمترین ابزارهای نظارتی دانشگاههای علوم پزشکی در سراسر کشور است. این بازرسیها هر سه ماه یکبار توسط کارشناسان معاونت غذا و دارو انجام میشود و هدف آن اطمینان از رعایت آییننامه داروخانهها و حفاظت از سلامت عمومی است.
📌 گزارش بازرسی در دو نسخه تنظیم میشود: نسخه اول در دانشگاه علوم پزشکی بایگانی و نسخه دوم به مسئول فنی حاضر تحویل میشود. مسئول فنی موظف است نسخه دریافتی را به اطلاع موسس نیز برساند.
چه کسی بازرسی میکند؟
کارشناسان رسمی معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی استان
چه دورهای؟
هر سه ماه یکبار با امکان بازرسی فوقالعاده در صورت شکایت
مبنای قانونی
آییننامه داروخانهها مصوب وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
بخش دوم اطلاعات هویتی داروخانه
اولین بخش فرم بازرسی به ثبت دقیق مشخصات هویتی داروخانه اختصاص دارد. تکمیل صحیح این اطلاعات برای پیگیریهای بعدی و سوابق نظارتی ضروری است.
| فیلد | توضیحات کاربردی |
|---|---|
| شماره پروانه تأسیس | شماره صادره از وزارت بهداشت — باید با سامانه TTAC تطابق داشته باشد |
| شماره مجوز تأسیس | مجوز صادره از دانشگاه علوم پزشکی مربوطه |
| نوع داروخانه | عمومی / بیمارستانی / شبانهروزی / اینترنتی — هر نوع الزامات خاص دارد |
| وضعیت ارائه خدمات | فعال / تعلیقشده / در دوره تغییر مسئول فنی |
| آدرس و کروکی | استان، شهرستان، بخش، شهر/روستا، کد پستی — همه اجباری است |
⚠️ نوع همکاری با سازمانهای بیمهگر — تأمین اجتماعی، خدمات درمانی، نیروهای مسلح و کمیته امداد — باید بهصراحت در فرم مشخص شود.
بخش سوم مسئول فنی و قائممقام — الزامات کامل
حضور مسئول فنی مهمترین الزام قانونی داروخانههاست. بازرس در ابتدای هر بازدید وضعیت حضور و مشخصات مسئول فنی را بررسی میکند.
- حضور فیزیکی مسئول فنی در تمام ساعات اعلامشده اجباری است
- پروانه مسئول فنی باید معتبر و تازهتمدید باشد
- اتیکت نام مخصوص باید روی روپوش سفید نصب باشد
- تابلوی ساعات فعالیت داروخانه در معرض دید مراجعین نصب شده باشد
- پروانههای تأسیس و مسئول فنی برای مراجعین قابل رؤیت باشد
- نسخهپیچی در غیاب مسئول فنی قطعاً ممنوع است
- افراد فاقد صلاحیت فنی حق دخالت در تحویل دارو ندارند
بخش چهارم۳۵ آیتم ارزیابی — راهنمای جامع
فرم بازرسی شامل ۳۵ سؤال بله/خیر است که در پنج دسته اصلی دستهبندی میشوند. هر سؤال ناظر بر یک الزام قانونی مشخص است.
| دسته | آیتمها | موضوع | اهمیت |
|---|---|---|---|
| پرسنل و مجوزها | ۱ تا ۱۰ | حضور مسئول فنی، پروانهها، روپوش، ساعات کاری | حیاتی |
| نگهداری داروها | ۱۱ تا ۱۸ | شرایط دما/نور/رطوبت، تاریخ انقضا، اقلام غیرمجاز | حیاتی |
| خدمات به بیمار | ۱۹ تا ۲۳ | تحویل دارو، گرانفروشی، فروش بدون نسخه | مهم |
| داروهای ترکیبی | ۲۴ تا ۳۰ | فضا، مواد اولیه، آب مقطر، دفتر ثبت ساخت | مهم |
| الزامات تکمیلی | ۳۱ تا ۳۵ | الکل، فروش اینترنتی، همکاری با بازرسین | عادی |
بخش پنجم شرایط نگهداری دارو — جزئیات فنی
نگهداری نادرست دارو یکی از شایعترین موارد تخلف است. بازرس وضعیت قفسهها، یخچال، انبار، و اقلام تاریخگذشته را بهدقت بررسی میکند.
کنترل دما
داروهای یخچالی: ۲ تا ۸ درجه. داروهای عادی: زیر ۲۵ درجه سانتیگراد
محافظت از نور
داروهای حساس به نور در بستهبندی مخصوص و دور از نور مستقیم خورشید
کنترل رطوبت
رطوبت نسبی زیر ۶۰ درصد. مکانهای مرطوب مناسب نگهداری دارو نیستند
اقلام تاریخگذشته
فوراً از قفسه خارج شوند. نگهداری در انبار جداگانه با علامتگذاری الزامی است
بخش ششم داروهای ترکیبی — الزامات ویژه
داروخانههایی که اقدام به ساخت داروهای ترکیبی میکنند باید الزامات ویژه آیتمهای ۲۴ تا ۳۰ را رعایت کنند.
- فضای جداگانه با کف و دیوار قابل شستوشو و شرایط بهداشتی مطلوب
- تهیه مواد اولیه فقط از مراکز پخش دارویی مجاز و دارای فاکتور معتبر
- استفاده اجباری از آب مقطر استاندارد در فرآیند ساخت
- ثبت کلیه ساختها در دفتر مخصوص با نام سازنده و تأیید مسئول فنی
- ممنوعیت نگهداری داروهای ترکیبی در حجم زیاد بدون نسخه پشتیبان
- بستهبندی مجدد و برچسبزنی دقیق طبق ضوابط سازمان غذا و دارو
بخش هفتم تخلفات رایج و روش برخورد قانونی
آگاهی از رایجترین تخلفات به داروخانهها کمک میکند تا پیش از بازرسی، مشکلات احتمالی را شناسایی و برطرف کنند.
| تخلف | آیتم مرتبط | اقدام قانونی |
|---|---|---|
| غیبت مسئول فنی | آیتم ۱ | تذکر کتبی؛ تکرار: ارجاع به کمیسیون |
| نسخهپیچی در غیاب مسئول فنی | آیتم ۸ | تعلیق موقت فعالیت |
| دارو یا کالای تاریخگذشته در قفسه | آیتم ۱۱–۱۲ | ضبط اقلام و جریمه نقدی |
| فروش دارو بدون نسخه معتبر (Rx) | آیتم ۲۱ | جریمه سنگین و ارجاع قضایی |
| گرانفروشی | آیتم ۲۰ | ارجاع به سازمان تعزیرات حکومتی |
| فروش اقلام فاقد پروانه | آیتم ۱۳ | ضبط کالا و تعطیلی موقت |
بخش هشتم سؤالات متداول داروخانهداران
- آیا بازرسی بدون اطلاع قبلی انجام میشود؟
بله. بازرسیهای سهماهه عمدتاً بدون اطلاع قبلی انجام میشوند. دانشگاه علوم پزشکی میتواند علاوه بر بازرسیهای دورهای، بازرسیهای فوقالعاده نیز در صورت دریافت شکایت انجام دهد.
- اگر مسئول فنی هنگام بازرسی حاضر نباشد چه میشود؟
بازرس علت غیبت را ثبت میکند. قائممقام مجاز میتواند در غیاب موقت مسئول فنی حضور داشته باشد. غیبت مکرر و بدون مجوز میتواند به تعلیق پروانه منجر شود.
- آیا داروهای OTC بدون نسخه قابل فروش هستند؟
بله. داروهای OTC را میتوان بدون نسخه فروخت. اما کلیه داروهای Rx بدون استثنا نیاز به نسخه معتبر دارند و فروش بدون نسخه تخلف جدی محسوب میشود.
- فاکتور خرید باید چه مدتی نگهداری شود؟
فاکتورهای خرید باید در داروخانه موجود و در دسترس بازرس باشند. طبق آییننامه، نگهداری اسناد مالی حداقل ۵ سال توصیه میشود.
- برای فروش اینترنتی چه مجوزی لازم است؟
فروش اینترنتی اقلام غیردارویی نیازمند مجوز رسمی از سازمان غذا و دارو است. فروش اینترنتی داروهای تجویزی در هر شرایطی ممنوع است.
📥 دانلود فرم رسمی بازرسی داروخانه
فرم کامل سهماهه دانشگاه علوم پزشکی — ویرایش ۱۴۰۵ — آماده چاپ